Skammhent

- Annað getum ekki að sinni

Skammhent, frumhent

Rímur af Hænsna-Þóri — 5. ríma, vísur 71 — 74

Annað getum ekki’ að sinni
yður nýrra sagt:
en Blund-Ketil brenndan inni,
og ból í ösku lagt.

Hver nam valda verki hroða
vandlega spyr hann að;
en Þorvald og Arngrím goða
aftur Trefill kvað.

Þessir unnu verkið versta
víst í fyrri nátt.
Ei lét Gunnar á sér festa
og um það ræddi fátt.

Laufa runnar lögðust niður
lúnir þiggja ró.
Árla Gunnar bregða biður
blundi rekka þó.

Vísur: Sveinn Sölvason
Kvæðamaður: Kjartan Ólafsson (kenndi og kvað)
Stemma: Úr Árnessýslu

+ Vör þó mæti kaldra kossa

Skammhent, hringhent

Vör þó mæti kaldra kossa
koma bæturnar;
Ægir lætur hægt mér hossa
heimasæturnar.

Gesti fögnuð hrannir halda
hér á lögninni.
Kynjamögn, er veðrum valda,
vaka í þögninni.

Röng og bendur skálda í skyndi
skarpa hendingu;
dulin hendi veifar vindi
vog og lendingu.

Brims af sogum blönduð þræta
byltir vogunum.
Siglur boga bentar mæta
bylja togunum.

Vísur: Valdimar K. Benónýsson
Kvæðamaður: Þuríður Friðriksdóttir (Ingþór Sigurbjörnsson kenndi)
Stemma: Úr Húnavatnssýlsu. Valdimar K. Benónýsson

+ Fokkubanda-fák ég vendi

Skammhent, hringhent

Fokkubanda-fák ég vendi
fram að grandanum. —
Stjórnarvandinn hæfir hendi,
höndin andanum.

Dreg ég tröf að hæstu húnum,
herði á kröfunum.
Drekahöfuð byltir brúnum
brims í köfunum.

Fann ég stoð að farmanns reglum,
firrtur voðanum;
fleytti gnoð með fullum seglum
fram hjá boðanum.

Lífs til stranda ljóst ég kenndi
leið úr vandanum.
Bar mig andi í Herrans hendi
heim frá grandanum.

Vísur: Valdimar K. Benónýsson
Kvæðamaður: Þuríður Friðriksdóttir (kenndi og kvað)
Stemma: Úr Húnavatnssýslu. Valdimar K. Benónýsson

+ Hvað er synd hjá seggja grúa

Skammhent

Í skemmtiferð Iðunnar 1958

Hvað er synd hjá seggja grúa
sögð af blindum heim?
Hún er yndi, ég vil hlúa
enn að myndum þeim.

Vísa: Jóhann Garðar Jóhannsson
Kvæðamaður: Ragnheiður Magnúsdóttir
Stemma: Helga Þórðardóttir

+ Þá skal tjá frá Þingeyingum

Skammhent

Alþingisrímur — Upphaf 13. rímu

Þá skal tjá frá Þingeyingum,
þá var dauft og hljótt,
drúpti Bensa dáinn kringum
dauðans kalda nótt.

Þá var allur „eldur dauður“
eftir voða-skell,
þegar Bensi hart á hauður
hinsta sinni féll.

Yfir sig þeir ákaft jusu
ösku og fóru í sekk;
þá í augun illa gusu
æðimargur fékk.

Vísur: Úr Alþingisrímum
Kvæðamaður: Ragnheiður Magnúsdóttir
Stemma: Úr Skaftafellssýslu

+ Blóðgum klafa læst í langa

Skammhent, hringhent

Mansöngur

Blóðgum klafa læst, í langa
lest á grafarslóð,
ríms á hafið hélt til fanga
höfuðstafaþjóð.

Köld og ber, að kæfðum ekka,
kafin frerasnæ,
bar hún sér á borð að drekka
Báleygs kerasæ.

Glöð og snotur gamla bagan
gull í brotum var.
Heim í kotið hetjusagan
hljóm úr sloti bar.

Myrkrið hneig að stafni og stéttum,
stormur geigvænn hvein,
en Hnitbergsveigar hrundu létt um
hrifineygan svein.

Hvílíkt yndi anda fleygum
af þeim lindum veitt:
rímið sindrar, rósasveigum
rist, og myndum skreytt.

— Aldarslagur annar sunginn
er, og dagur nýr. —
Hvað skal sagan hljómi slungin,
hvað skal bragur dýr?

Glæpabræður grafa og slæða
gullsins væðum í.
— List og fræði fagurkvæða
ferst í æði því.

Tungustamir stáli gjalla
steðji og hamar þar.
— Öldur ramar ennþá falla
„of et sama far“.

Mútur bjóðast, böðlar tryllast,
blása í glóðina.
— Ert þú þjóð mín ekki að villast
út í móðuna?

Grimmur heimur hlær og lokkar
heiðarfeiminn álf.
En hver mun geyma arfinn okkar
ef við gleymum sjálf?

Blikur sverða blóðgar lýsa
brattan ferða stig.
Bylgjuherðar háar rísa —
Hvað mun verða um þig?

*

Þjóðir eyðast, svipur sagnar
sést um skeið og dvín.
Gleymskan breiðir bleikrar þagnar
blæju á leiðin sín.

Þegar endist ei né hrökkur
annáls bending nein
seinast stendur reifð í rökkur
rímuð hending ein

eins og raf í djúpsins dróma,
— dylst í kafinu.
Og það stafar undraljóma
upp úr hafinu.

Vísur: Guðmundur Böðvarsson
Kvæðamaður: Jóhann Garðar Jóhannsson
Stemma: Jóhann Garðar Jóhannsson

+ Þrautir allar þurftir líða

Skammhent, hringhent

Herdísarvíkur-Surtla

Þrautir allar þurftir líða
þar á fjallinu.
Þú ert fallin, hlaust að hlýða
heljarkallinu.

Oft var hart í útlegðinni,
angrið margt þá slær.
Þjóðarhjarta er því í minni
þessi svarta ær.

Vítt um svæðið valdið nauða
völdum ræður enn.
Hana af bræði hröktu í dauða
hundar bæði og menn.

Þú í blóði þínu liggur,
— þér ég óðinn syng. —
Skyttan góða þegar þiggur
þráðan blóðpening.

Miskunn skeikar, minnkar fremdin,
mannúð reikul er. —
Sauðfjárveikivarnarnefndin
víða hreykir sér.

Morðið arma upp til fjalla
eykur harmana.
Surtla jarmar uppá alla
ólánsgarmana.

Vísur: Gísli Ólafsson
Kvæðamaður: Flosi Bjarnason
Stemma: Bjarni Jónsson frá Akranesi

+Náði elli bríkin bolla

Skammhent, hringhent, síðbaksniðhent

Náði elli bríkin bolla,
bjó til vellu sull.
Þórunn féll og þá var kolla
þung af gelli full.

Vísa: Eftir óþekktan höfund
Kvæðamaður: Margrét Hjálmarsdóttir
Stemma: Jóhann Jóhannsson